|
Από μαρτυρίες και μνημεία που σώζονται έως σήμερα προκύπτει ότι η πόλη του Αγίου Νικολάου έως το 1933 κάλυπτε τις ανάγκες της σε πόσιμο νερό από ένα πηγάδι στη Νότια είσοδο της πόλης. Η θέση του πηγαδιού φαίνεται στη σημερινή οδό «Λατούς» από τη μεριά της γέφυρας του Ξηροποτάμου, (εκεί όπου σήμερα έχει κατασκευαστεί η κυκλοφοριακή διαμόρφωση). Η πηγή αναπαλαιώθηκε με όση δυνατή πιστότητα. Με το νερό αυτό γέμιζαν ντεπόζιτα, τα οποία μετέφεραν με κάρο και το μοίραζαν στα σπίτια.
Το 1933 επί Δημαρχίας Εμμ. Σκυβάλου κατασκευάστηκε η δεξαμενή στο λόφο Αγ. Χαραλάμπους, χωρητικότητας 300 m3 την οποία τροφοδοτούσαν με το νερό των πηγών Κυνηγού, Χιλιάς και Χαλασά. Τα υδρομαστευτικά έργα των πηγών έγιναν την περίοδο 1932-1936 και ο προσαγωγός ήταν από σιδηροσωλήνα. Για τη διανομή του νερού είχαν κατασκευάσει μερικούς αγωγούς διανομής σε κεντρικά σημεία της πόλης. Αργότερα προστέθηκαν και άλλα δίκτυα διανομής, το νερό όμως δεν επαρκούσε για την κάλυψη των αναγκών της μικρής πόλης εκείνης της εποχής και για το λόγο αυτό η διανομή γινόταν εκ περιτροπής στις διάφορες γειτονιές, με βάνες διακοπής, τα «κλειδιά» όπως συνήθιζαν να τα αποκαλούν.
Μετά την απελευθέρωση από τη Γερμανική κατοχή το 1945, το δίκτυο αυτό αντικαταστάθηκε και επεκτάθηκε σε πολλά σημεία της πόλης με καλύτερες και μεγαλύτερης διαμέτρου σωλήνες. Παρ' όλα αυτά όμως, την καλοκαιρινή περίοδο, το νερό δεν ήταν και πάλι αρκετό και έτσι εφαρμοζόταν και πάλι το σύστημα των «κλειδιών».
Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1960 ουσιαστικά δεν άλλαξε κάτι, ώσπου επί δημαρχίας Ρούσσου Καπετανάκη κατασκευάστηκε νέα δεξαμενή ωφέλιμου όγκου 750 m3 σε λόφο της περιοχής «Κοπράνες». Για να αυξήσουν την ποσότητα του νερού, έστω και σε βάρος της ποιότητάς του, άρχισαν να αντλούν το υφάλμυρο ή βλυχό νερό που είχε ένα πηγάδι που βρισκόταν στην περιοχή «Αμμούδα». Το 1965 ο Δήμος αγόρασε 2 πηγάδια στο Καλό Χωριό και με καταθλιπτικό αγωγό από αμιαντοτσιμεντοσωλήνα, διαμέτρου Φ315, μήκους 12 km οδηγούσε το νερό στη νέα δεξαμενή.
Η αλματώδης τουριστική ανάπτυξη της πόλης και της ευρύτερης περιοχής συνεχώς αυξάνουν τις ανάγκες σε πόσιμο νερό. Ο Δήμος στην προσπάθειά του για εξεύρεση επί πλέον υδάτινων πόρων συνεργάστηκε με τη Νομαρχία και το ΙΓΜΕ, το οποίο είχε αναλάβει εν τω μεταξύ, την υδρογεωλογική έρευνα ολόκληρου του Νομού. Έτσι το 1975 ανορύχθηκε και λειτούργησε η πρώτη γεώτρηση στη θέση «Δάμακας», εξασφαλίζοντας επιπλέον παροχή 45 m3/h. Το 1982 με τη βοήθεια του ΙΓΜΕ εξοπλίστηκαν και λειτουργούν άλλες τρεις γεωτρήσεις (Ενδίκτης, Μικρός Ενδίκτης, Φράγκουλα). Οι τέσσερις γεωτρήσεις αυτές τροφοδοτούν πλέον την πόλη με 100 m3/h περίπου.
Παράλληλα με αυτές τις ενέργειες ο Δήμος σε συνεργασία με την ΤΥΔΚ το διάστημα 1973-1978 προβαίνει στην αντικατάσταση των παλαιών σιδηροσωλήνων του εσωτερικού δικτύου με νέες από PVC σε ποσοστό 80%. Ο Αγ. Νικόλαος ήταν από τις πρώτες πόλεις στην Κρήτη, όπου αντικαταστάθηκαν τα υφιστάμενα από σιδηροσωλήνα δίκτυα, κυρίως με PVC και για δεύτερο λόγο με αμιαντοτσιμεντοσωλήνες.
Όμως και πάλι το πρόβλημα της ανεπάρκειας νερού είναι ορατό, ενώ παράλληλα η τουριστική ανάπτυξη συνεχίζει την καλπάζουσα πορεία της. Για μερική αντιμετώπιση της λειψυδρίας ο Δήμος αναγκάζεται να συμπληρώνει μέρος των αναγκών του από την υφάλμυρη γεώτρηση του Μαργελίου (Μ. Λακκώνια).
Συγχρόνως προχωρά η έρευνα του ΙΓΜΕ στον υδροφορέα του Δρασίου και μέχρι το 1986 παραχωρούνται από τη Νομαρχία τρεις επί πλέον γεωτρήσεις της περιοχής αυτής.
Για την παροχέτευση του νερού αυτών των γεωτρήσεων στη δεξαμενή, κατασκευάζεται νέος προσαγωγός (ο αγωγός του Δρασίου) από PVC, διαμέτρου Φ225 και συμπληρωματική δεξαμενή χωρητικότητας 750 m3 επί πλέον, δίπλα στην υφιστάμενη.
Τη θερινή περίοδο, επειδή και πάλι παρουσιάζεται έλλειμμα νερού ο Δήμος ενισχύει την παροχή του αγωγού του Δρασίου με 40m3/h από την κοινότητα Χουμεριάκου.
Το 1990 ο Δήμος Αγ. Νικολάου αναλαμβάνει να τροφοδοτήσει την περιοχή Αμμουδάρας, Βαθύ, κ.λ.π. που ανήκαν διοικητικά στην κοινότητα Κριτσάς και για το σκοπό αυτό παραχωρούνται δύο επί πλέον γεωτρήσεις στο Δράσι και η γεώτρηση «Γωνιάς», οπότε σταματά η άντληση από το Καλό Χωριό.
Παρά τη λειτουργία των παραπάνω γεωτρήσεων ο αγωγός του Δρασίου δεν επαρκούσε για τη μεταφορά της συνολικής παροχής και συντάχθηκε νέα μελέτη που απέδειξε ότι ήταν ανάγκη να κατασκευαστεί συμπληρωματικά νέος αγωγός προσαγωγής και νέα δεξαμενή χωρητικότητας 2500 m3.
Από το 1997 έως το 2002 κατασκευάστηκε ο νέος αγωγός του Δρασίου από PVC, διαμέτρου Φ355 και η νέα δεξαμενή Δ9 στο ύψωμα «Κανακάρη».
Ο νέος αγωγός του Δρασίου λειτουργεί παράλληλα με τον αρχικό και σχεδιάστηκε ώστε να είναι σε θέση να τροφοδοτήσει την πόλη μελλοντικά με το νερό του φράγματος Αποσελέμη (το φράγμα και ο αγωγός μεταφοράς προς Λασίθι βρίσκονται στην τελική πλέον φάση κατασκευής και απομένει η δημιουργία του φορέα διαχείρησης και η έναρξη λειτουργίας).
Σήμερα επομένως λειτουργούν η δεξαμενή στις «Κοπράνες», ωφέλιμου όγκου 1500 m3, όπου διοχετεύονται το νερό των πηγών, το νερό 4 γεωτρήσεων (Δάμακα, Μικρός και Μεγάλος Ενδίκτης, Φράγκουλα), μέρος της παροχής των γεωτρήσεων του Δρασίου. Η σύνδεση με τη νέα Δεξαμενή υψηλής ζώνης λειτουργεί ως ασφαλιστική δεικλίδα σε περιπτώσεις βλαβών. Η νέα δεξαμενή Δ9 κατασκευάστηκε στο υψόμετρο +160, για την εξυπηρέτηση των υψηλών περιοχών και παροχετεύεται από το υπόλοιπο νερό των γεωτρήσεων από το Δράσι. Σχεδιάζεται επίσης (εφόσον υπάρξει χρηματοδότηση) η κατασκευή δικτύου και δεξαμενής στην περιοχή "Αλευρικό", για τις ανάγκες λειτουργίας του ΒΙΟ.ΠΑ. αλλά και των κατάντη περιοχών.
|